James Cook was een Britse marineofficier en ontdekkingsreiziger die voornamelijk bekend is om zijn drievoudige zeereizen naar Oceanië tussen 1768 en 1779. Tijdens deze reizen verkende hij de kusten van Australië, Nieuw-Zeeland, Tonga, en www.captain-cooks.nl Hawaï.
Het leven voor het ontdekken
James Cook werd op 7 november 1728 geboren in Marton, een klein dorpje in County Durham, Engeland. Zijn ouders waren James Cook senior en Grace Pace Cook. Vanwege de slechte economische omstandigheden van zijn familie moest hij al vroeg het beroep kiezen dat hij zou uitoefenen. In 1746 trad hij toe tot de Britse marine, waar hij onder meer dienst deed op de schepen HMS Eagle en HMS Shoreham.
De ontdekkingsreizen
In 1768 werd Cook aangesteld om een wetenschappelijke expeditie naar Oceanië te leiden met de bedoeling om de kust van Australië, Nieuw-Guinee en Tonga in kaart te brengen. Hiermee was hij de eerste Europeaan die de zuidkant van het eiland Tasmanie bezocht.
Een jaar later vertrok Cook met zijn schip HMS Endeavour naar Nieuw-Zeeland, waarbij hij aankomt op Waitemata Harbour en de stad Auckland sticht. De volgende jaren voer hij langs de kusten van Hawaï, Tonga en Rarotonga.
Tijdens deze reizen verzamelde Cook uitgebreide gegevens over de astronomie, botanie, zoölogie en geologie in Oceanië. Hij was een ervaren navigator en zijn observaties leverden waardevolle informatie over de sterrenhemel ter hoogte van het zuidelijk halfrond.
Het eerste contact met Hawaï
In augustus 1777 maakte Cook tijdens zijn tweede expeditie aanruk op Hawaï. Hij bracht enkele weken door in het eilandje Waimea Bay, waar hij voornamelijk met koning Kamehameha I in contact kwam.
Ondanks de openheid van beide partijen ging dit niet zonder problemen over. Koningin Ka’ahumanu protesteerde tegen Cook’s aanwezigheid op het eiland en de Britse mariniers vielen een groep Hawaïaanse bewoners aan, waarna koning Kamehameha I zijn handelen veroordeelde.
Tijdens zijn tweede bezoek zegende Cook van zichzelf dat hij Hawaï zou proberen te veroveren. Hij liet hiertoe een brief achter voor de Britse regering, waarin hij stelt dat dit land uitsluitend op het eiland Engeland ondergeschikt is.
De derde en laatste expeditie
In 1776 werd Cook voor zijn derde en laatste ontdekkingsreis benoemd tot commandant van de HMS Resolution. Met als doel om de noordelijke kusten van Nieuw-Guinee en het eiland Waigeo in kaart te brengen, voer hij over Zuid-Georgië.
Het eerste deel van deze expeditie werd goed doorgevoerd en op 7 oktober 1774 kwam Cook aan bij de noordoostelijke punt van Tasmanië. Daar echter ging het mis met zijn schip, toen een storm uitbrak. Cook verloor in deze periode twee mannen: William Gilbert en Peter Fanning.
Bij Kaap York op Zuid-Georgie viel hij op 8 januari 1775 in handen van de Britse marine. Bij Kaap Horn bleef hij tien weken langer dan bij zijn vorige expedities. Hij bracht ook tijd door langs de kusten van Brazilië.
De dood
In september 1777 nam Cook met zijn schip HMS Endeavour richting Hawaï, maar keerde om en verliet het eiland in oktober 1778. Terugkeerend naar Engeland werd hij getroffen door een zware storm aan boord van de Resolution. Op 6 september maakte hij bij Kealakekua Bay zijn tweede landaanlanding.
Vanaf dat moment kwam er een ruzie met lokale bevolking en leden van zijn crew over handelsgoederen, wisselgeld voor hun inkopen in Hawaii aan de Britten te betalen. Daarbij gingen de twee schepen apart varen en bleef hij bij Kealakekua Bay.
De geschiedenis zegt dat Capitein James Cook een geweldige kapitein is, maar de lokale bevolking van Hawaï had het niet met hem eens. Enkele mensen vielen in gevecht over handelsgoederen en wisselgeld voor hun inkopen aan de Britten te betalen.
Twee dagen later werden Kapitein Cook, zijn kapiteins, en een andere officier doodgeslagen door een groep Hawaïaanse bevolking. Hierdoor ging hij verloren van het schip HMS Endeavour op 14 februari 1779 in Kealakekua Bay.
De Engelse marine-officier George Vancouver nam zijn positie over en werd de commandant van het HMS Resolution na terugkeer naar Londen.
Een paar weken later ging ook de rest van de bemanning dood die aan boord was. Het schip zou dan nooit meer terugkeren, maar bleef bij Kealakekua Bay liggen waar kapitein Cook en zijn mannen om het leven kwamen.